دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اعلام کرد که بخش عمده فولاد تولیدی کشور با استفاده از گاز طبیعی و فناوری احیای مستقیم تولید میشود؛ روشی که نسبت به فرآیندهای متداول مبتنی بر زغالسنگ، انتشار آلایندههای زیستمحیطی را تا ۴۰ درصد کاهش میدهد. این ویژگی موجب شده است صنعت فولاد ایران در مسیر توسعه فولاد سبز قرار گیرد؛ هرچند کارشناسان معتقدند تداوم این مزیت نیازمند تأمین پایدار گاز طبیعی و توسعه هرچه بیشتر انرژیهای تجدیدپذیر است.
فولاد سبز چیست و چرا اهمیت دارد؟
فولاد سبز به فولادی گفته میشود که در فرآیند تولید آن، میزان انتشار گازهای گلخانهای به حداقل برسد. در این روش به جای استفاده گسترده از زغالسنگ، از سوختهای پاکتر یا انرژیهای تجدیدپذیر بهره گرفته میشود تا ردپای کربنی صنعت فولاد کاهش یابد.
این موضوع در سالهای اخیر به یکی از مهمترین اولویتهای صنعت فولاد جهان تبدیل شده است؛ زیرا بسیاری از کشورها قوانین سختگیرانهای برای کاهش انتشار کربن و حفاظت از محیط زیست وضع کردهاند.
ایران چگونه به تولید فولاد سبز نزدیک شده است؟
طبق اعلام انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، بیش از ۷۰ درصد فولاد کشور با استفاده از گاز طبیعی و فناوری احیای مستقیم تولید میشود. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای جهان همچنان تولید فولاد بر پایه زغالسنگ و کورههای بلند انجام میشود.
استفاده از گاز طبیعی به جای زغالسنگ باعث کاهش چشمگیر انتشار دیاکسید کربن شده و برآوردها نشان میدهد میزان آلایندگی این روش حدود ۴۰ درصد کمتر از روشهای سنتی تولید فولاد است.
این تفاوت باعث شده ایران از منظر زیستمحیطی جایگاه مناسبی در میان تولیدکنندگان فولاد جهان داشته باشد و محصولات فولادی کشور با استانداردهای فولاد سبز همخوانی بیشتری پیدا کنند.
چالش تأمین گاز؛ مهمترین مانع توسعه فولاد سبز
با وجود مزایای زیستمحیطی استفاده از گاز طبیعی، صنعت فولاد ایران با یک چالش جدی روبهرو است؛ محدودیت تأمین گاز در فصلهای سرد سال.
کاهش عرضه گاز در ماههای سرد میتواند روند تولید کارخانههای فولادی را تحت تأثیر قرار دهد و استمرار تولید کمکربن را با مشکل مواجه کند. به همین دلیل، فعالان این صنعت توسعه منابع جایگزین انرژی را ضروری میدانند.
حرکت صنعت فولاد به سمت انرژیهای تجدیدپذیر
در سالهای اخیر شرکتهای فولادی و معدنی سرمایهگذاری قابل توجهی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر آغاز کردهاند. بر اساس گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، پروژههای احداث حدود ۵ تا ۶ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی و بادی توسط واحدهای فولادی و معدنی کشور در دست اجرا قرار دارد و بخشی از این ظرفیت نیز وارد مدار بهرهبرداری شده است.
توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی علاوه بر کاهش وابستگی صنعت فولاد به سوختهای فسیلی، میتواند بخشی از ناترازی انرژی کشور را جبران کرده و پایداری تولید را افزایش دهد.
نقش فولاد سبز در افزایش رقابتپذیری صادرات ایران
کارشناسان معتقدند حرکت به سمت تولید فولاد سبز تنها یک اقدام زیستمحیطی نیست، بلکه مزیتی اقتصادی نیز محسوب میشود.
با اجرای سیاستهای جدید مانند مالیات کربن در اتحادیه اروپا و سایر بازارهای بینالمللی، تولیدکنندگانی که محصولات کمکربن عرضه میکنند از شانس بیشتری برای حفظ بازارهای صادراتی برخوردار خواهند بود.
در چنین شرایطی، استفاده از گاز طبیعی و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر میتواند جایگاه فولاد ایران را در بازارهای جهانی تقویت کرده و هزینههای ناشی از قوانین زیستمحیطی را کاهش دهد.
ایران در مقایسه با تولیدکنندگان جهانی فولاد
رسول خلیفه سلطانی، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با اشاره به وضعیت صنعت فولاد کشور اعلام کرد ایران در حوزه تولید فولاد سبز جزو کشورهای پیشرو محسوب میشود.
به گفته وی، بیش از ۹۰ درصد فولاد ایران با استفاده از کورههای قوس الکتریکی تولید میشود؛ روشی که در مقایسه با کورههای بلند رایج در بسیاری از کشورهای جهان، انتشار آلایندههای کمتری دارد.
وی همچنین اظهار کرد میزان تولید دیاکسید کربن در صنعت فولاد جهان به طور متوسط حدود ۱.۹ درصد است، در حالی که این شاخص در ایران حدود ۱.۴ درصد برآورد میشود که نشاندهنده عملکرد بهتر صنعت فولاد کشور از منظر زیستمحیطی است.
خلیفه سلطانی تأکید کرد ایران در تولید آهن اسفنجی و توسعه فناوریهای نوین فولادسازی ظرفیت بالایی دارد و با وجود این دستاوردها، تاکنون اطلاعرسانی مناسبی درباره جایگاه کشور در حوزه فولاد سبز انجام نشده است.
