جنگ بین ایران و اسرائیل و حمله اسرائیل به تاسیسات نظامی و هسته ای ایران و پاسخ متقابل ایران؛ بازار جهانی نفت را وارد فاز جدیدی از نوسانات نموده است .
از زمان آغاز جنگ قیمت نفت برنت در حدود ۹ درصد رشد داشته و به محدوده ۷۷ دلار برای هر بشکه رسیده است.
از سویی به دنبال نگرانی ها در مورد بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران بازارهای جهانی با نگرانی این موضوع را دنبال می کنند. کارشناسان حوزه نفت معتفدند افزایش تنش های منطقه ای بین ایران و اسرائیل و در صورت ورود آمریکا به جنگ تورم فزاینده و بحران انرژی برای دنیا پیش رو خواهد بود.
تنها در اواسط هفته گذشته برای یک تا دو روز قیمت نفت برنت کاهشی شذ اما با افزایش تنها مجددا قیمت ها افزایش یافت.
این جهش قیمتی در واقع یک تهدید جهانیست که پیش از این از تبعات جنگ اوکراین رنج می برد.
اکنون دو پرسش کلیدی در مورد آینده بازار انرژی وجود دارد.
آیا افزایش تنش ها و ادامه درگیری بین ایران و اسرائیل عرضه نفت در دنیا با اختلال مواجه خواهد شد؟ و چه سناریویی در مورد افزایش تنش ها پیش روی این بازار خواهد بود؟
ایران به عنوان سومین تولیدکننده بزرگ اوپک روزانه حدود ۳.۳ میلیون بشکه نفت خام تولید می کند که بیش از ۲ میلیون بشکه آن روزانه صادر می شود. مشتری اصلی ایران برای خرید نفت خام کشور چین است. ایران با استفاده از شبکه های غیر رسمی و تخفیف های قیمتی توانسته چین را به یک مشتری اصلی تبدیل کند.
با این وجود حملات اخیر اسرائیل به زیرساختهای نظامی ایران و همچنین هدف گیری محدود به پالایشگاه ها و تاسیسات گازی، نگرانی ها را درباره ماهش تولید یا صادرات کشور ایجاد نموده استوبا این وجود گزارش های رسمی آژانس بین المللی انرژی و اوپک نشان می دهد که تولید نفت ایران به صورت مستقیم تحت تاثیر حملات قرار نگرفته است.
برخی تحلیلکران معتفدند در صورت آسیب رسیدن به تاسیسات نفتی ایران و کاهش تولید قیمت ها می توان ۵ تا ۱۰ دلار افزایش دهد. با این وجود بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران که بیش از ۲۵% انرژی دنیا را این آبراه تامین می کند میتوند قیمت تفت را به بالای ۱۰۰ دلار برساند. این موضوع برای کشورهایی که اقتصادشان به نفت وارداتی وابسته است مانند هند و ژاپن تهدید آمیز است.
تنگه هرمز گذرگاهی استراتژیک بین ایران و عمان است که روزانه انتقال خدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و میعانات گازی از طریق آن انجام می شود. این حجم از انتقال شامل ۱۵ درصد نفت خام و ۲۰ درصد محصولات پالایش شده جهانی است.
بسته شدن این تنگه حتی برای چند روز می تواند شوک عظیمی به بازارهای جهانی وارد کند.
در صورتی که اسرائیل زیرساختهای نفتی و گازی ایران را به شکل جدی تهدید نموده و یا به آن حمله نماید احتمال بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران زیاد خواهد بود.
از سوی دیگر گفته می شود در صورت اختلال در عرضه محصولات انرژی، دونالد ترامپ رییس جمهوری ایالات متحده ممکن است از اوپک بخواهد از ظرفیت مازاد تولید خود که حودو ۵.۸۶ میلیون بشکه در روز است برای جبران کمبود استفاده نماید.
با این حال کشیده شدن پای عراق و عربستان به جنگ و افزایش درگیری منطقه ای می تواند تا ۱۵۰ دلار قیمت نفت برنت را افزایش دهد.
