با توجه به درپیش بودن انتخابات ریاست جمهوری سال 1403 در ایران انتظار می رود بازارهای مالی کشور تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار گیرند. از سوی دیگر ممکن است تغییرات در فضای سیاسی آمریکا نیز در سرنوشت بازارهای مالی ایران در سال 1403 تاثیرگذار باشد.
برای اولین بار است که انتخابات ریاست جمهوری در ایران و آمریکا در یک سال برگزار می شود و نخستین مناظره انتخاباتی بین بایدن و ترامپ در تاریخ 7 تیر و دقیقاً یک روز پیش از انتخابات ریاست جمهوری ایران که قرار است در تاریخ 8 تیر 1403 برگزار شود انجام می شود.
در زمان وقوع حادثه سقوط بالگرد حامل ابراهیم رییسی و همراهانش بازارهای مالی ایران شدیدا دچار نوسان شده و با واکنش هیجانی مواجه شدند. به شکلی که نرخ دلار در بازار ازاد از محدوده 56 هزار تومان نزدیک به 4 هزارتومان در یک روز افزایش یافت و مجدداً وارد کانال 60هزارتومان شد. بازار طلا هم در راستای بازار ارز با رشد ناگهانی قیمتها مواجه شد و در طرف مقابل بازار بورس سراسر قرمز شد و قیمت اکثر سهام با کاهش مواجه شد به شکلی که مسئولین بازار بورس مجبور شدند دامنه نوسان قیمتی سهام شرکت ها را به +2 و _2 کاهش دهند. تصمیمی که تاثیرگذاری چندانی نداشت و علی رغم گذشت بیش از یک هفته از وقوع حادثه این بازار کماکان شاهد صفهای فروش و کاهش قیمتهاست.
بازار ارز از رشد فزاینده تا کاهش قیمتها
با گذشت چند روز آرامش نسبی و ثبات قیمتی تا حدودی به بازار ارز بازگشت به شکلی که در زمان نگارش این مقاله قیمت دلار در بازار آزاد در محدوده 57500 تومان در نوسان است. بازارگردانی بازار مرکزی به عنوان متولی امر و برخی اقدامات انجام شده در کشورهای همسایه به منظور ورود ارز مورد نیاز به کشور قبل از وقوع حادثه برای رییس جمهور منجر به کاهش 10 هزارتومانی قیمت دلار در بازار آزاد گردیده بود!
نکته حائز اهمیت برای بازار ارز انتخاب رییس جمهور جدید ایران و نتیجه انتخابات در آمریکاست. همزمانی انتخابات ریاست جمهوری در یک سال می تواند در تمامی بازارهای مالی ایران تعیین کننده باشد.در صورت باقی ماندن بایدن در قدرت انتظار می رود با انجام مذاکرات بین ایران و آمریکا بازار ارز حداقل تا پایان فصل پاییز کم نوسان و در محدوده 57 تا 62 هزارتومان در نوسان باشد.
بازار طلا در نوسان
قیمت طلا در بازارهای جهانی با توجه به کاهش تنش ها در خاورمیانه با کاهش حدود 70 دلاری مواجه شد. بازار طلا در ایران پس از وقوع حادثه برای رییس جمهور همانند سایر بازارهای مالی در ایران دچار نوسانات شدید و رشد قیمتی گردید اما با گذشت چند روز قیمتها دوباره کاهش یافت.قیمت انس جهانی در حال حاضر 2343 دلار است. قیمت طلای 18 عیار در محدوده 3314000 تومان در نوسان است. سکه امامی نیز در محدوده 40483000 تومان و سکه بهارآزادی 37190000 تومان، نیم سکه 23000000 تومان و ربع سکه 1490000 تومان در نوسان هستند.
همواره پارامترهای تعیین کننده قیمتها در بازار طلای ایران نرخ انس جهانی، نرخ دلار و سیاستهای داخلی است. فراموش نکنیم در سال 1403 با اخذ تصمیمات جدید توسط دولت و افزایش شدید نرخ مالیات ماًخوذه از فروشنده و خریدار و اعتراض فعالان بازار طلا دستخوش اتفاقات زیادی بوده است. بسیاری از فعالان و کسبه بازار طلا در اعتراض به سیاستهای مالیاتی جدید دولت دست از کار کشیدند و این موضوع به تعطیلی چندین روزه بازار طلا در شهرهای مختلف ایران منجر شد. باید دید کشمکش بین دولت و فعالان بازار طلا نهایتا به کجا خواهد رسید. انتخاب رییس جمهور جدید در ایران میتواند در آینده بازارطلا و نرخ ها بسیار تعیین کننده باشد.
بازار مسکن در بحران بی سابقه
بازار مسکن مدتهاست روزهای بحرانی را سپری میکند. از یک سو با توجه به افزایش شدید قیمتها که به واسطه افزایش نرخ دلار نسبت به سال گذشته، افزایش بهای ساخت و البته انتظارات تورمی حاصل شده است با ضعف شدید در سمت تقاضا روبه رو است. کاهش قدرت خرید مردم به عنوان عامل اصلی کاهش تقاضا مطرح است. از سوی دیگر سختگیریهای شهرداریها و سازمانهای خدمات رسان و ورود دولت به ساخت مسکن (طرح ملی مسکن که البته آنطور که انتظار میرفت اجرایی نشد!) منجر گردید بخش خصوص کمتر راغب به ساخت مسکن شوند. تولید مسکن نیز با کاهش شدید مواجه گردیده است . تولید مسکن در سال به زیر 300 هزار واحد مسکونی در سال رسیده است. این کاهش ساخت منجر به افزایش قیمتها حتی با وجود ضعف تقاضا می شود. باید دید رییس جمهور جدید و کابینه او چه طرح و برنامه ای برای رفع مشکلات بحرانی بازار مسکن دارند. در حال حاضر همه چیز در این بازار بحرانی و در هاله ای از ابهام است.
بازار بورس و روزهای قرمز
علی رغم تصمیمات مدیران بورس مبنی بر کاهش دامنه نوسان قیمت سهام به منفی و مثبت دو درصد کماکان شاهد صفهای فراموش و کاهش قیمت سهام هستیم. شاید بهتر بود مسئولان بازار بورس به جای کاهش دامنه نوسان اجازه میدادند هیجانات موجود در این بازار همانند سایر بازارها به شکل طبیعی تخلیه شود تا بلکه بازار بورس نیز همانند بازار ارز و بازار طلا با گذشت چند روز از وقوع حادثه برای رییس جمهور دوباره به سیر طبیعی خود باز میگشت. سیاستهای داخلی نیز در عدم جذابیت بازار بورس برای سرمایه گذاری تاثیرگذار بوده است. افزایش نرخ بهره بانکی و اوراق اخزا و کاهش نرخ دلار به عنوان درایور تعیین کننده در این بازار منجر به خروج پول گسترده از این بازار از ابتدای سال 1403 شده است. انتظار نمی رود تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال 1403 در تاریخ 8 تیر بازار سهام شاهد اتفاق ویژه ای باشد. قطعاً سیاستهای دولت جدید و بحثهای حمایت از بازار توسط دولت آینده می تواند سرنوشت سرمایه گذاران بازار بورس را تا حدود زیادی در سال 1403 مشخص کند. افزایش نرخ نیما و نزدیک شدن به نرخ ارز در بازار آزاد نیز در آینده می تواند منجر به افزایش درآمد شرکتهای صادرکننده و سودآوری بیشتر آنها شود.
چشم انداز بازارهای مالی سال 1403، همه در انتظار برگزاری انتخابات ریاست جمهوری!
تمامی بازارهای مالی کشور در حال حاضر چشم انتظار برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب رییس جمهور جدید و تشکیل کابینه هستند. با توجه به نامشخص بودن و وجود ابهام در رویکردهای سیاسی و اقتصادی دولت آینده انتظار می رود تا زمان برگزاری انتخابات بازارهای مالی از جذابیت لازم برای سرمایه گذاری برخوردار نبوده و با ریسک بالا همراه باشند. بدیهی است تعیین تکلیف روسای جمهور در ایران و آمریکا تا حدود زیادی به بازارهای مالی ایران در سال 1403 سمت و سو خواهد داد. با توجه به تحولات اخیر انتظار داریم حداقل تا انتخاب رییس جمهور آمریکا و عدم قطعیت هیچ بازاری جذابیت لازم برای سرمایه گذاری نداشته باشد.
با توجه به عدم قطعیتها در فضای موجود پیش بینی آنکه کدام بازار در سال 1403 می تواند بازدهی بهتری برای سرمایه گذاران باشد کار بسیار دشواری است. به عبارت دیگر همه چشم انتظار برگزاری انتخابات ریاست جمهوری هستند. تا آن زمان باید صبر کنیم و ببینیم تحولات داخلی و خارجی به کدام سمت و سو خواهد رفت.
