انتخاب یک محصول مناسب برای صادرات، نیازمند شناخت دقیق بازارهای هدف و میزان تقاضا در کشورهای واردکننده است. محصولی زمانی میتواند در فهرست صادرات پرسود قرار گیرد که علاوه بر نیاز بالا در مقصد، از کیفیت مطلوب نیز برخوردار باشد.
سهم ایران در بازار جهانی محصولات گلخانهای
بر اساس آمار موجود، میزان تولید محصولات گلخانهای ایران در ده ماه نخست سال ۱۴۰۳ (مارس ۲۰۲۴ تا ژانویه ۲۰۲۵) حدود سه میلیون تن گزارش شده است. با وجود رشد تولید، سهم ایران در بازار جهانی همچنان محدود بوده و نیاز به برنامهریزی برای توسعه صادرات احساس میشود.
چالشها و ریسکهای صادرات محصولات گلخانهای
اگرچه صادرات محصولات گلخانهای فرصتهای اقتصادی قابل توجهی برای کشور دارد، اما با موانع و ریسکهایی نیز همراه است. مهمترین چالشها شامل موارد زیر است:
زیرساختهای ناکافی در حملونقل سرد و ذخیرهسازی که منجر به افت کیفیت محصول تا زمان تحویل میشود.
نوسانات نرخ ارز و هزینههای بانکی که پیشبینی سود را دشوار میسازد.
استانداردهای سختگیرانه کشورهای مقصد در زمینه باقیمانده سموم و بستهبندی.
بیثباتی مقررات صادراتی داخلی و تغییر مداوم تعرفهها و بخشنامهها.
ضعف در برندسازی و بازاریابی بینالمللی.
رقابت شدید جهانی با کشورهایی مانند ترکیه و هلند که از فناوری پیشرفتهتری بهره میبرند.
محصولات دارای پتانسیل صادراتی در ایران
۱. گوجهفرنگی گلخانهای
تولید مداوم در تمام فصول، طعم طبیعی و قیمت رقابتی، گوجهفرنگی ایران را به یکی از مهمترین محصولات صادراتی به روسیه، عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس تبدیل کرده است. رعایت استانداردهای MRL و بستهبندی مناسب شرط ورود به بازار اروپا است.
۲. فلفل دلمهای رنگی
این محصول با ظاهر جذاب و ماندگاری بالا، در بازارهای CIS و خلیج فارس محبوبیت زیادی دارد. با توسعه گلخانههای مدرن و رعایت استانداردهای صادراتی، ایران میتواند سهم بیشتری از این بازار کسب کند.
۳. توتفرنگی گلخانهای
کشت کنترلشده گلخانهای موجب افزایش کیفیت و یکنواختی توتفرنگی میشود. بازار هدف این محصول کشورهای امارات، قطر و روسیه هستند، به شرط رعایت زنجیره سرد و بستهبندی استاندارد.
۴. سبزیجات معطر و برگدار
گیاهانی مانند ریحان و نعناع به دلیل قابلیت تولید سالانه و ماندگاری بالا، در بازار اروپا و کشورهای عربی تقاضای روبهرشدی دارند. بستهبندی وکیوم و رعایت اصول بهداشتی میتواند جایگاه صادراتی آنها را تقویت کند.
محصولات پرتقاضا در بازار داخلی
در بازار داخلی ایران، محصولاتی مانند گوجهفرنگی، خیار، فلفل دلمهای رنگی، بادمجان، قارچ، توتفرنگی و سبزیجات معطر بیشترین تقاضا را دارند. این گروه محصولات به دلیل مصرف روزمره و تولید یکنواخت، سهم عمدهای از بازار را به خود اختصاص دادهاند.
معیارهای انتخاب محصول گلخانهای صادراتی
برای انتخاب یک محصول موفق صادراتی باید به چند اصل توجه کرد:
-تحلیل تقاضای بازار هدف و بازه زمانی آن؛
-بررسی شرایط اقلیمی و هزینههای تولید؛
– انطباق با استانداردها و الزامات بهداشتی کشور مقصد؛
-ارزیابی سودآوری و زیرساختهای حملونقل و بستهبندی؛
-تضمین پایداری تولید و کیفیت یکنواخت؛
-ایجاد تمایز و رقابتپذیری از طریق ویژگیهای خاص یا تولید ارگانیک.
مراحل راهاندازی گلخانه صادراتی
۱. طراحی و آمادهسازی گلخانه: انتخاب سازه گالوانیزه و سیستم تهویه هوشمند بر اساس اقلیم منطقه.
۲. تجهیزات فنی: استفاده از آبیاری قطرهای، کنترل نور و دما، و مدیریت تغذیه گیاه برای تولید استاندارد.
۳. بستهبندی و لجستیک: نگهداری محصولات در زنجیره سرد و انتخاب مسیر حملونقل مناسب برای حفظ کیفیت تا مقصد.
برای خرید فنس حصاری و پایه فنس و خدمات نصب فنس جهت حصارکشی پیرامونی گلخانه میتوانید با توران گستر ارتباط بگیرید.
هزینه، سود و بازگشت سرمایه
سرمایهگذاری اولیه شامل هزینه سازه، تجهیزات اقلیمی، سیستم آبیاری و سردخانه است. بسته به نوع محصول و وسعت گلخانه، این رقم از چند تا دهها میلیارد تومان متغیر خواهد بود. سودآوری نیز به نرخ ارز، قیمت جهانی محصول و هزینههای حملونقل بستگی دارد.
راهکارهای کاهش ریسک
با عقد قراردادهای بلندمدت صادراتی، بیمه حمل، و بهبود بستهبندی میتوان اثر نوسانات بازار و افت کیفیت محصول را به حداقل رساند.
بازاریابی و فروش بینالمللی
ورود موفق به بازار جهانی نیازمند شناسایی بازارهای هدف، استفاده از پلتفرمهای دیجیتال صادراتی، حضور در نمایشگاههای کشاورزی و همکاری با شرکتهای بازرگانی معتبر است.
